سهام شرکت‌های تراشه‌ساز هوش مصنوعی روز جمعه پس از یک افت تاریخی، اندکی بهبود یافتند. اما سوال اصلی این است که آیا محدودیت‌های سیاسی و بدهی‌های فزاینده می‌تواند اصلاح بازار هوش مصنوعی را به وضعیتی وخیم‌تر تبدیل کند؟
روز جمعه، انویدیا (Nvidia) ۲.۷۸ درصد و ای‌ام‌دی (AMD) ۱۱.۰۴ درصد رشد داشتند که تنها بخشی از زیان‌های سنگین روز پنجشنبه را جبران کرد. با این حال، هر دو سهم همچنان به طور قابل توجهی پایین‌تر از اوج قیمت‌های ماه اکتبر خود قرار دارند و نشان می‌دهند که یک جهش موقت چقدر ناچیز می‌تواند به ترمیم خسارات کمک کند.
واکنش بازار آسیا
این آشفتگی تنها به بازارهای آمریکا محدود نشد. شاخص KOSPI کره جنوبی روز جمعه ۶ درصد سقوط کرد و شاخص تایوان در طول هفته بیش از ۸ درصد افت داشت که بدترین هفته آن در ماه‌های اخیر بود. شرکت TSMC، بزرگترین تولیدکننده تراشه در جهان، در طول این سقوط به پایین‌ترین حد مجاز روزانه خود رسید. گزارش‌ها حاکی از آن است که مقامات تایوانی از بانک‌های دولتی خواسته‌اند برای حمایت از قیمت‌ها وارد عمل شوند.
دلایل ناپایداری
انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا این ترس را تشدید کرد که پیروزی دموکرات‌ها به معنای نظارت سخت‌گیرانه‌تر بر مراکز داده باشد. در ۴۰ حوزه از ۴۱ حوزه رای‌گیری محلی در تاریخ ۳ نوامبر، رای‌دهندگان به محدود کردن توسعه، از جمله با رد کردن طرح‌های موافق ساخت‌وساز، رای دادند. برخی از این آرا مشورتی بودند، اما پیام سیاسی آشکار بود.
این موضوع برای شرکت‌های تراشه‌ساز اهمیت دارد، زیرا مراکز داده بزرگترین داستان رشد آنها محسوب می‌شوند. هر پروژه نیازمند هزینه‌های هنگفتی برای پردازنده‌ها، سرورها، برق و خنک‌کننده است. محدودیت‌ها می‌توانند منجر به تاخیر در سفارش‌ها یا انتقال ساخت‌وساز به مکان‌های دیگر شوند.
با این حال، تردیدها پیش از انتخابات نیز وجود داشت. شرکت‌های هوش مصنوعی و مشتریانشان به شدت در حال سرمایه‌گذاری برای توسعه ظرفیت‌ها هستند، اغلب پیش از آنکه بازدهی مشخص شود. افزایش هزینه‌های استقراض، تحمل این ریسک را دشوارتر می‌کند. استیو سوسنیک، استراتژیست بازار، هشدار داد که سهام پرطرفدار «قیمت‌گذاری شده برای کمال» بوده‌اند.
اصلاح یا ترکیدن حباب؟
اصلاح بازار زمانی رخ می‌دهد که قیمت‌ها حداقل ۱۰ درصد از اوج اخیر خود سقوط کنند و لزوماً به معنای کوچک شدن کسب‌وکار زیربنایی نیست. اما ترکیدن حباب زمانی اتفاق می‌افتد که انتظارات غیرواقعی اثبات شوند و سرمایه‌ای که از رونق حمایت می‌کند، شروع به ناپدید شدن کند.
تاریخ درس‌های مفیدی در این زمینه ارائه می‌دهد. در طول سقوط حباب دات‌کام، شاخص نزدک (Nasdaq) بین مارس ۲۰۰۰ تا اکتبر ۲۰۰۲ حدود ۷۷ درصد از ارزش خود را از دست داد. اینترنت یک پدیده زودگذر نبود، اما سرمایه‌گذاران به شدت در مورد سرعت سودآوری شرکت‌ها از آن اغراق کرده بودند.
اپراتورهای مخابراتی ثروت هنگفتی صرف کابل‌کشی فیبر نوری کردند، در حالی که مشتریان هنوز از راه نرسیده بودند. شرکت Global Crossing که شبکه‌ای بین‌المللی ایجاد کرده بود، در سال ۲۰۰۲ اعلام ورشکستگی کرد. فناوری باقی ماند؛ اما بسیاری از شرکت‌ها و سهامداران از بین رفتند.
هوش مصنوعی نیز ممکن است با شکاف مشابهی بین وعده‌های بلندمدت و بازدهی کوتاه‌مدت روبرو شود. برخی معامله‌گران در حال حاضر در مورد آن صحبت می‌کنند. به عنوان مثال، کمبود حافظه RAM نیز یک فرصت تجاری است که بسیاری از شرکت‌ها سعی در استفاده از آن دارند. استارتاپ‌های استخراج‌کننده سابق، سخت‌افزار خود را اجاره می‌دهند و ارائه‌دهندگان خدمات ابری و استارتاپ‌های استنتاج در همه جا در حال ظهور هستند.
اکنون، یک شرکت فرضی را در نظر بگیرید که میلیاردها دلار برای ساخت یک مرکز داده مجهز به تراشه‌های انویدیا وام می‌گیرد و انتظار دارد سال‌ها این قدرت محاسباتی را با قیمت‌های بالا اجاره دهد. اگر مشتریان کمتر از حد انتظار هزینه کنند، هزینه استقراض افزایش یابد یا ساخت‌وساز به تاخیر بیفتد، همچنان باید بدهی‌ها را بازپرداخت کرد.
اپراتور ممکن است سفارش تراشه را لغو کند، پیمانکارانش کار خود را از دست بدهند و تأسیساتی که ظرفیت جدیدی را برنامه‌ریزی کرده بودند، مشتریان مورد انتظار خود را از دست بدهند. وام‌دهندگان و سرمایه‌گذاران دارندگان بدهی نیز ممکن است متحمل زیان شوند. افت بازار سهام می‌تواند به مشکلی برای کل اقتصاد تبدیل شود.
با این حال، تفاوت مهمی با سال ۲۰۰۰ وجود دارد. مایکروسافت، آلفابت، آمازون و متا کسب‌وکارهای سودآور با مشتریان تثبیت شده و جریان‌های نقدی قابل توجهی هستند، برخلاف بسیاری از استارتاپ‌های سوداگر دات‌کام. آنها می‌توانند در برابر شکست‌ها بهتر از ارائه‌دهندگان کوچک‌تر خدمات ابری هوش مصنوعی که برای گسترش به استقراض مکرر متکی هستند، مقاومت کنند.
این امکان وجود دارد که هوش مصنوعی به دگرگونی صنایع ادامه دهد، در حالی که تعدادی از شرکت‌های انفرادی هوش مصنوعی شکست می‌خورند و سرمایه‌گذاران در شرکت‌های موفق بیش از حد پرداخت کرده باشند.
نشانه‌های هشدار مالی
چراغ‌های هشدار مالی شروع به چشمک زدن کرده‌اند. گزارش‌ها حاکی از آن است که هزینه بیمه در برابر نکول شرکت CoreWeave، یک ارائه‌دهنده خدمات ابری هوش مصنوعی، از ۱۰۰۰ واحد پایه فراتر رفته است. این نوع حفاظت تا حدودی شبیه بیمه وام عمل می‌کند: با افزایش قیمت، سرمایه‌گذاران نگرانی بیشتری را در مورد بازپرداخت نشان می‌دهند.
با این حال، بازارهای گسترده‌تر اوراق قرضه همچنان نسبتاً عادی عمل می‌کنند. این موضوع نشان‌دهنده فشار فزاینده در پرخطرترین بخش‌های تأمین مالی هوش مصنوعی است، نه اثباتی بر یک بحران سیستمی.
هفته آینده، آزمون‌های واقعی‌تری نسبت به روزهای قرمز یا سبز دیگر ارائه خواهد داد. نتایج CoreWeave، Applied Materials و Cisco می‌تواند نشان دهد که آیا مشتریان همچنان سفارش ظرفیت و تجهیزات را می‌دهند، در حالی که داده‌های تورم بر انتظارات در مورد هزینه‌های استقراض تأثیر می‌گذارد. سفارش‌های پایدار و بدهی قابل مدیریت، استدلال اصلاح بازار را تقویت می‌کند.
پروژه‌های لغو شده مکرر، بازتأمین مالی ناموفق و فروش کاهشی نشان می‌دهد که پایه‌های مالی رونق در حال فرو ریختن است. سوال این نیست که آیا هوش مصنوعی آینده‌ای دارد یا خیر، بلکه این است که آیا هر شرکتی که میلیاردها دلار روی این آینده شرط‌بندی می‌کند، توانایی رسیدن به آن را دارد.
