دنیا به سمت آینده‌ای پیش می‌رود که در آن عوامل هوش مصنوعی سهام و ارزهای دیجیتال را معامله می‌کنند، برای خانواده شما خرید می‌کنند و کارهای بسیار بیشتری انجام می‌دهند. اما اگر رباتی در تفسیر دستور خرید ۱۰ هزار دلار «سهام آبی‌چیک» دچار اشتباه شود و به جای آن ۱۰ هزار دلار چیپس منجمد برند Bluebird را بخرد، چه اتفاقی می‌افتد؟
اختلافات سطح پایین بین عوامل برای سیستم حقوقی فعلی که پرهزینه و زمان‌بر است، مناسب نیست. در اینجا «دادگاه اینترنتی» (Internet Court) وارد می‌شود؛ پروتکلی جدید که به عوامل و انسان‌ها اجازه می‌دهد وارد قرارداد شوند، در حالی که وجوه تا زمان قضاوت برآورده شدن شرایط، در امانت نگه داشته می‌شود.
هیئت منصفه هوش مصنوعی
مکانیسم حل اختلاف در این فرآیند از GenLayer استفاده می‌کند، شبکه‌ای باز و مبتنی بر اثبات سهام نمایندگی شده از ولیدیتورها که به مدل‌های هوش مصنوعی متصل هستند.
این پلتفرم که در یک سال گذشته در فاز بتا فعالیت کرده، در حال حاضر حدود ۱۲ هزار تصمیم در روز را پردازش می‌کند. GenLayer عکس‌های آپلود شده توسط کاربران برای Collective Memory را تأیید کرده و مشاجرات را در argue.fun حل و فصل می‌کند. انتظار می‌رود شبکه اصلی ماه آینده راه‌اندازی شود.
این مفهوم، چرخشی مدرن بر نظریه معروف هیئت منصفه است که توسط فیلسوف نیکلاس دو کندورسه مطرح شد و او استدلال می‌کرد که احتمال رسیدن به پاسخ‌های صحیح با افزایش تعداد ارزیاب‌های مستقل، افزایش می‌یابد.
برای دادگاه اینترنتی، این به معنای راه‌اندازی هیئت منصفه‌ای متشکل از عوامل هوش مصنوعی از مدل‌های مختلف خانواده‌های Claude، Gemini، ChatGPT و DeepSeek، همراه با طیف وسیعی از دیگران است.
آلبرت کاستیانا، هم‌بنیان‌گذار و مدیرعامل GenLayer، توضیح می‌دهد: «تصمیم‌گیری با استفاده از یک هوش مصنوعی واحد که سوگیری‌هایی دارد، انجام نمی‌شود. در واقع از بسیاری از هوش‌های مصنوعی مختلف، تا ۱۵۰۰ هوش مصنوعی مختلف استفاده می‌شود. و وقتی این اتفاق می‌افتد، شما اساساً پاسخ‌های بهتری دارید.»
وی افزود: «یکی گرایش چپ دارد، دیگری گرایش راست. به این ترتیب پاسخ بهتری دریافت می‌کنید، زیرا یکی دیگری را خنثی می‌کند.»
نحوه عملکرد دادگاه اینترنتی
اختلافات با ارسال جزئیات به یک هیئت منصفه تصادفی متشکل از پنج ولیدیتور GenLayer که هر کدام مدل متفاوتی از هوش مصنوعی را اجرا می‌کنند، حل می‌شوند. تصمیم اولیه ظرف چند دقیقه گرفته می‌شود و بر اساس رأی اکثریت ساده است، اما تصمیم را می‌توان به هیئت منصفه گسترده‌تری شامل ۱۱ عامل، سپس ۲۳ و به همین ترتیب تا رسیدن به حد سیستم، ارجاع داد.
کاستیانا می‌گوید نهایی شدن تصمیم معمولاً ظرف ۳۰ دقیقه رخ می‌دهد. «اگر تا نهایی شدن حداکثر منتظر بمانید، این شامل دورهای تشدید شده تجدیدنظر است. شما با پنج عامل شروع می‌کنید و این تعداد به ۱۵۰۰ عامل می‌رسد که می‌تواند سه ساعت طول بکشد.»
این دادگاه تاکنون ۳۵ عضو در کنسرسیوم باز خود دارد، از جمله شرکت‌های شناخته شده ارز دیجیتال مانند ZKsync، NEAR، Consensys و UMA که اختلافات Polymarket را حل و فصل می‌کند.
قراردادهای هوشمند، نه قراردادهای عاقلانه
GenLayer شکلی جدید از قرارداد هوشمند را با عنوان «قرارداد هوشمند» (Intelligent Contract) امکان‌پذیر می‌سازد که قضاوت ذهنی را مجاز می‌داند. به عنوان مثال، می‌توانید با یک نویسنده فریلنسر قرارداد ببندید و به سیستم اجازه دهید قبل از پرداخت، به طور خودکار قضاوت کند که آیا محتوای او خوب است یا خیر.
وی توضیح می‌دهد: «ما پلتفرمی داریم که دقیقاً این کار را انجام می‌دهد - پرداخت به اینفلوئنسرها برای نوشتن محتوا در اینترنت و سپس دریافت پول.»
«قراردادهای هوشمند می‌توانند کد بنویسند. می‌توانند زبان طبیعی را درک کنند. می‌توانند به اینترنت بروند. می‌توانند یک تصویر را درک کنند. می‌توانند قضاوت کنند.»
میزان اتکای شما به قضاوت یک هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۶ به قابلیت‌های این فناوری محدود است. یک کمدین احتمالاً یک نویسنده جوک را از طریق یک قرارداد هوشمند استخدام نمی‌کند.
کاستیانا توضیح می‌دهد که این فناوری هنوز به اندازه‌ای خوب نیست که قضاوت کند آیا یک عکس دیپ‌فیک است یا خیر، یا اختلاف مرزی بین همسایگان را بر اساس عکس‌ها حل کند. قطعاً پاسخی ارائه خواهد داد، اما هنوز نباید به آن اتکا کرد.
اما موقعیت‌های فراوانی وجود دارد که قضاوت‌های هوش مصنوعی در حال حاضر به اندازه کافی خوب هستند. GenLayer به طور خودکار عکس‌های آپلود شده توسط کاربران در پلتفرم نگاشت واقعیت Collective Memory را از نظر کیفیت و دقت ارزیابی کرده و درباره پرداخت تصمیم‌گیری می‌کند.
کاربر بزرگ دیگر Argue.fun است که به کاربران اجازه می‌دهد روی نتایج بحث‌هایی شرط‌بندی کنند که با مناظرات طولانی بین عوامل حل و فصل می‌شوند. چهار کاربر برتر هر کدام بیش از ۲ میلیون دلار درآمد کسب کرده‌اند. بیشتر سؤالات تا به امروز مربوط به مسائل جدی سیاستی پیرامون حاکمیت GenLayer، دائو‌ها و ایمنی هوش مصنوعی است.
کاستیانا پیش‌بینی می‌کند که در چند سال آینده، این فرآیند راه را برای دائوهای کاملاً مستقل هموار خواهد کرد که می‌توانند پیشنهادها را بر اساس قانون اساسی و اهداف گسترده‌تر دائو به طور خودکار ارزیابی کنند.
هوش مصنوعی قاضی بازارهای پیش‌بینی؟
یک مورد استفاده نزدیک‌تر، حل سریع‌تر اختلافات بازارهای پیش‌بینی است. در اواسط سال ۲۰۲۵، Polymarket به دلیل یک بازار ۲۴۰ میلیون دلاری با عبارتی مبهم مبنی بر اینکه آیا ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، قبل از ماه جولای کت و شلوار خواهد پوشید، دچار سردرگمی شد. هنگامی که او در نشست ناتو در ماه ژوئن با لباسی شبیه کت و شلوار ظاهر شد، بازار در ابتدا به «بله» ختم شد. اما پس از نه روز تجدیدنظر و رفت و برگشت بین رأی‌دهندگان دارنده توکن UMA، تصمیم به «نه» تغییر یافت.
کاستیانا می‌گوید GenLayer می‌تواند این دوره را به طور قابل توجهی کوتاه کند.
«این در عرض چند دقیقه حل خواهد شد، و صدها یا هزاران هوش مصنوعی این رأی‌گیری را بسیار، بسیار سریع انجام خواهند داد. بنابراین در پایان روز، آنچه شما می‌خواهید یک لایه داوری خنثی است. شما چیزی می‌خواهید که سریع، در دسترس و ارزان باشد.»
اینکه آیا انسان‌ها تصمیمات را قبول خواهند کرد یا خیر، مسئله کاملاً متفاوتی است. اما دادگاه اینترنتی و GenLayer برای ارائه قضاوت نهایی طراحی نشده‌اند و تصمیمات همچنان قابل تجدیدنظر نزد انسان‌ها هستند.
«پس از آن، اگر همچنان اختلاف نظر دارید و هنوز فکر می‌کنید زلنسکی کت و شلوار نپوشیده است، می‌توانید اساساً به Kleros، UMA یا حتی دادگاه انسانی مراجعه کنید.»
قضاوت هوش مصنوعی چقدر خوب است؟
برون‌سپاری حل اختلافات به مدل‌های هوش مصنوعی با خطرات بزرگی همراه است. اولین مورد این است که فناوری هنوز به اندازه کافی بالغ نیست تا قضاوت‌های قابل اعتمادی تولید کند.
مشکل دیگر این است که مدل‌های هوش مصنوعی بسیاری از سوگیری‌های موجود در داده‌های آموزشی را بازتولید می‌کنند - و تاکنون، تلاش‌های شرکت‌های فناوری برای رفع این سوگیری‌ها گاهی اوقات باعث شده سوگیری در جهت دیگر تغییر کند.
مسئله بالقوه سوم پدیده‌ای است که در مقاله‌ای از MIT با عنوان «همگرایی نمایشی» (Representational Convergence) توصیف شده است. این مقاله بیان می‌کند که با گذشت زمان، مدل‌های هوش مصنوعی از شرکت‌های مختلف همگی به سمت یک مدل آماری مشابه از واقعیت همگرا می‌شوند. اگر این درست باشد، پس در پنج سال آینده، هیئت منصفه هوش مصنوعی دادگاه اینترنتی ممکن است دچار تفکر گروهی شدید شود.
کاستیانا متقاعد نشده است که این نظریه معتبر است. «من مدل‌های بیشتری را می‌بینم تا کمتر. من مدل‌های بی‌پایانی را از هر کشور، هر شرکت و هر تیمی می‌بینم. نمی‌توانم تصور کنم که همه آنها صرفاً به یک چیز همگرا شوند.»
