پیشزمینه
در سالهای اخیر، با پیشرفتهای چشمگیر در حوزه محاسبات کوانتومی، نگرانیها درباره امنیت داراییهای دیجیتال افزایش یافته است. تحلیلگران شرکت سیتی بهتازگی در یادداشتی خطر حملات عملی توسط کامپیوترهای کوانتومی به بیتکوین را جدی تلقی کرده و نسبت به آن هشدار دادهاند. این گزارش بار دیگر اختلاف بزرگ در ریسک امنیتی بیتکوین و اتریوم در برابر این تهدید نوظهور را برجسته کرد.
تهدید کوانتومی برای بیتکوین
بیتکوین از الگوریتم امضای دیجیتال منحنی بیضوی (ECDSA) بهره میبرد که هنگام انجام تراکنش، کلید عمومی به صورت موقتی در زنجیره بلاک ظاهر میشود. در دنیای محاسبات سنتی، استخراج کلید خصوصی از کلید عمومی تقریبا غیرممکن است، اما کامپیوترهای کوانتومی با اجرای الگوریتم شور میتوانند ظرف زمان کوتاهی چنین کاری انجام دهند. پژوهش اخیر گوگل و دانشگاه استنفورد نشان داد که این روند میتواند تنها با ۵۰۰ هزار کیوبیت عملی شود و کلید خصوصی بیتکوین طی حدود ۹ دقیقه کشف شود؛ امری که پیشتر به هیچ وجه تصور نمیشد.
نیل کارتر، مؤسس کوین متریکس، هشدارهای جدی در این زمینه داده و پیشبینی کرده کامپیوترهای کوانتومی معتبر ممکن است تا سال ۲۰۲۸ بتوانند امنیت بیتکوین را به خطر اندازند. تقریباً ۶.۹ میلیون بیتکوین از قابل نفوذ بودن در برابر این حملات هستند که شامل کیف پولهای قدیمی و تراکنشهای جدید نیز میشود.
مسئله حکمرانی در بیتکوین
یکی از بارزترین آسیبپذیریها در مقابل تهدیدات کوانتومی به ساختار حکمرانی بیتکوین برمیگردد. فرآیند تصمیمگیری در بیتکوین بسیار محافظهکارانه و کند است؛ بهگونهای که ارتقاءهای مهم مانند SegWit و Taproot نزدیک به ۸ سال به طول انجامیده است. البته پیشنهادهایی برای امضاهای مقاوم به کوانتوم مطرح شده ولی هنوز در مرحله آزمایشی هستند و پذیرش کامل آنها دور از دسترس است.
بسیاری از توسعهدهندگان بیتکوین درباره اولویت این مساله دچار تردید هستند و همین موضوع باعث ایجاد سردرگمی در میان نهادهایی شده که بیتکوین را در خزانههای خود دارند. برنامهریزی جمعی بیتکوین نمیتواند همگام با پیشرفتهای سریع تکنولوژی کوانتومی حرکت کند و این یک ریسک جدی برای داراییهای بیتکوین به شمار میرود.
مقابله اتریوم با خطر کوانتومی
اتریوم برخلاف بیتکوین، با توجه به طراحی متفاوت و ساختار حکمرانی کارآمد خود، گامهای بلندی در برابر تهدید کامپیوترهای کوانتومی برداشته است. اپدیت Pectra که از می ۲۰۲۵ روی شبکه اصلی اتریوم اجرا شده، با معرفی EIP-7702 امکان استفاده از امضاهای مقاوم به کوانتوم را مهیا کرده است. برخلاف بیتکوین، اتریوم اجازه میدهد حسابهای مختلف به صورت داوطلبانه به امضاهای امنتر مهاجرت کنند.
فورک هگوتا که در نیمه دوم سال ۲۰۲۶ برنامهریزی شده، این تغییرات را در سطح پروتکل تعبیه میکند و بنیاد اتریوم هدف گذاشته تا زیرساختهای اصلی مقاوم به کوانتوم را تا سال ۲۰۲۹ تکمیل کند. بنابراین اتریوم مسیر مشخص، شفاف و موثری برای مقابله با تهدیدات کوانتومی دارد که با اجرای آزمایشهای بین کلاینتی ادامه دارد.
نگاه به آینده و نتیجهگیری
ریسک کوانتومی دیگر صرفا یک فرضیه دور نیست، بلکه یک واقعیت است که سازمانها و دولتها آن را به صورت عملیاتی در برنامههای خود قرار دادهاند. اتحادیه اروپا هدف سال ۲۰۳۰ برای امنیت کوانتومی زیرساختهای حیاتی تعیین کرده و دولت ایالات متحده نیز الزامات مشابهی تصویب کرده است.
در چنین شرایطی، داراییهای بیتکوین که هنوز با حکمرانی کند و نقشه راه مبهم در برابر تهدید کوانتومی مواجهاند، نمیتوانند گزینه مطمئنی برای ذخیره سرمایه در درازمدت باشند. در مقابل، اتریوم بهواسطه دارا بودن ساختار مدرنتر و قابلیت انطباق سریعتر، گزینه مناسبتری به نظر میرسد.
نگارنده با اتکا به این تحلیلها حتی ذخیره بزرگ شرکتی خود را به اتریوم منتقل کرده و معتقد است که این شبکه، بازیگر برنده آینده در زمینه داراییهای دیجیتال در مواجهه با دنیای کوانتومی است. بیتکوین در برابر تکامل تکنولوژی کوانتومی آسیبپذیر است و اگر تغییرات اساسی حکمرانی صورت نگیرد، این موضوع میتواند بزرگترین نقطه ضعف آن محسوب شود.
در نهایت، زنگ خطر کوانتومی خیلی زودتر از آنچه تصور میشد به صدا درآمده، و باید به این واقعیت تلخ توجه ویژهای داشت. اتریوم با معماری قابل توسعهتر، نه فقط به تهدیدات کوانتومی بلکه به چالشهای آینده فناوریهای نوظهور بهتر پاسخ میدهد و این موضوع، تفاوت فاحش دو اکوسیستم رمزنگاری برتر جهان را نشان میدهد.
