شبکههای کلاهبرداری آسیای جنوبشرقی که زمانی پراکنده بودند، اکنون وارد اقتصاد جنایی واحدی شدهاند که بر پایه فناوری و استفاده گسترده از رمزارزها ساخته شده است، سازمان ملل هشدار میدهد. این سازمان اعلام کرد که عملیاتهای کلاهبرداری در منطقه در سال 2025 به تخمین حدود 88.3 تا 114.1 میلیارد دلار خسارت زدهاند، بخشی عمدهای از آن مربوط به کلاهبرداریهای سرمایهگذاری کریپتو است که در شهرکهای صنعتی گسترده انجام میشود.
تغییر ساختار و تمرکز جرائم
دفتر مقابله با جرایم سازمانیافته سازمان ملل (UNODC) گزارش داد که ساختارهای زیرزمینی منطقه تغییر بنیادی کرده است. گروههای محلی که قبلاً محدود به یک حوزه جغرافیایی و یک نوع فعالیت بودند، با هم ادغام شده و شبکهای فراملّی را تشکیل دادهاند که خدماتی مانند پولشویی، کلاهبرداری، قاچاق انسان و جمعآوری دادهها را بر روی زیرساختهای مشترک ارائه میدهند.
فناوری به سرعت در حال شکلدهی مدل عملیات جرائم سازمان یافته فراملّی است و در آسیای جنوبشرقی این تحولات به وضوح دیده میشود. شانتز، نماینده منطقهای UNODC در آسیای جنوبشرقی و اقیانوسیه، این مدل را شبیه «فرانچایز شرکتی» توصیف کرد که در آن بخشهای تخصصی برای پولشویی، قاچاق انسان و جمعآوری دادهها به شبکه خدماتی متصل هستند.
خسارات و روندهای جاری
با جمع خسارات ناشی از جرایم کلاهبرداری در شرق آسیا، آسیای جنوبشرقی، استرالیا، و نیوزیلند در سال 2025، به برآورد حدود 88.3 تا 114.1 میلیارد دلار رسید که این رقم بیشتر از تولید ناخالص داخلی چندین کشور منطقه است. بخش قابل توجهای از این پول از طریق رمزارزها جابهجا میشود؛ عملیاتهایی که شامل کلاهبرداریهای سرمایهگذاری و عاشقانه، که معمولاً به عنوان «کشتار خوک» شناخته میشود، و درآمدهای آنها روی زنجیرههای بلاکچین پولشویی میشوند.
UNODC هشدار میدهد که پلیسها در منطقه هنوز آموزش لازم برای تعقیب و ردیابی پول در «زمینه جدید رمزارزها» را ندارند و جلب و ضبط درآمدها بسیار حیاتی است، زیرا «اختلال تنها کارساز نیست». این شبکهها به جای قاچاق فیزیکی، بیشتر در حال فروش کلاهبرداریهای سایبری، زیرساختهای جنایی و تسویهحسابهای مالی پلتفرممحور هستند که اثبات و ردیابی آنها دشوار است.
در این گزارش همچنین به بازارهای جدید مانند قاچاق در مسیر دریایی سولو و سلیبس و قمار آنلاین اشاره شده است که در حال حاضر در حال گسترش هستند. این شبکهها توانستهاند با فناوری ماهوارهای مانند ستارلینک، فعالیتهای خود را در مکانهای دورافتاده ادامه دهند.
مدیر اجرایی UNODC، مونیکا جومه، تأکید کرد که این شبکهها «انعطافپذیر، ماندگار و قابل تطبیق» هستند و میتوانند پس از تشدید اقدامات قانونگذاری از سر بگیرند، بنابراین همکاریهای بینالمللی برای شکست آنها ضروری است.
