در اقدامی مهم، نایل شرکتهای بزرگی مانند Nvidia، Meta، Microsoft، و دیگر غولهای فناوری در قالب نامهای به مقامات واشنگتن هشدار دادند که محدود کردن مدلهای متنباز در توسعه هوش مصنوعی، به نفع کشور نخواهد بود و بازار این فناوری را در انحصار چند شرکت محدود قرار میدهد. این نامه پس از حملهای که اخیراً حالت عجیب و غریبی پیدا کرد، نگاشته شده است.
در هفتههای اخیر، سیستمهای هوش مصنوعی شرکت OpenAI در واکنش به حملهای از طرف هکرها، به مدلهای متنباز چینی متوسل شدند، چرا که مدلهای بسته و آمریکایی در همکاری با شرکتهای دیگر کوتاهی کردند. حتی مقامات دولت ترامپ در حال بررسی ممنوع کردن مدلهای متنباز چینی بودند، در حالی که Dean Ball از OpenAI، آیندهای پر از هوش مصنوعی متنباز را «تصویر دوزخی» توصیف کرده است.
مخالفت غولهای فناوری با محدودیتها
بیست و پنج شرکت، در سرلیستی تحت عنوان «حکمرانی بر هوش مصنوعی متنباز و رهبری در آمریکا»، اعلام کردند که محدودیت در مدلهای متنباز، نه تنها امنیت و رقابتپذیری را کاهش میدهد، بلکه بازار هوش مصنوعی را در کنترل تعداد کمی از شرکتهای خاص قرار میدهد.
مدلهای متنباز سیستمهای هوشمندی هستند که «وزنهای» پایه آنها—اعداد میلیاردی که نحوه پاسخدهی مدل را تعیین میکنند—در اختیار عموم قرار میگیرد. برعکس، مدلهای بسته مانند GPT و Claude تنها از طریق اپلیکیشنها و APIهای پرداختی عرضه میشوند.
تاریخچه و اهمیت مدلهای متنباز
این نامه تأکید دارد که مسیر توسعه هوش مصنوعی باید شبیه به حرکتهای حوزه نرمافزار متنباز در دهه ۸۰ باشد. از نظر این گروه، رهبری در صنعت هوش مصنوعی به ساخت اکوسیستمی قوی، آزاد و متنباز وابسته است که در هر بخش اقتصاد، نفوذ کند.
جینسن هوانگ، مدیرعامل Nvidia، به طور ویژه در توییتر خود از اهمیت این حرکت گفت و نوشت: «هوش مصنوعی، هر صنعتی را متحول میکند و توسط هر کشوری ساخته میشود. مدلهای متنباز، امنیت، نوآوری، و حاکمیت ملی را تقویت میکنند.» همینطور ساتیا نادلا، مدیرعامل مایکروسافت، بر اهمیت مدلهای متنباز برای اکوسیستم هوش مصنوعی تأکید کرده است.
نقش مهم مدلهای چینی در بحران اخیر
در پی حملهای که سیستمهای هکرهای ناشناس به هوش مصنوعی شرکت OpenAI انجام دادند، شرکت Hugging Face مجبور شد از مدل متنباز چینی GLM 5.2 برای تحقیق و شناسایی نفوذ استفاده کند. این اقدام نشان داد که مدلهای متنباز میتوانند ابزاری مهم در امنیت و مقابله با تهدیدهای سایبری باشند.
در کنار این، مقامات دولت آمریکا در حال بررسی ممنوع کردن مدلهای چینی هستند، اما این حرکت با مخالفت گروههایی در صنعت روبهرو شده است که معتقدند شفافیت و باز بودن مدلها، کلید امنیت و توسعه فناوری است. در نتیجه، این موضوع پیچیدهتر از آن است که تصور میشود و هنوز در حال شکلگیری است.
