سازمان اقدامات مالی (FATF) اعلام کرده است که تعداد بیشتری از حوزههای قضایی در حال وضع قوانین مربوط به کریپتو هستند، اما اجرا و پیروی از این قوانین هنوز ضعف قابل توجهی دارد. در جدیدترین بهروزرسانی هدفمند این سازمان، گزارش شده است که ۸۳ درصد حوزههای قضایی مورد بررسی، قانون سفر در حوزه رمزارزها را تصویب کردهاند که نسبت به ۷۳ درصد در سال ۲۰۲۵ نشاندهنده پیشرفت است. روی کاغذ، این آمار نشاندهنده توسعه است.
ضعفهای اجرایی قانونها
بااین حال، گزارش همچنین اشاره میکند که تنها ۴۰ درصد از حوزههای قضایی که قانون سفر را تصویب کردهاند، اقدامهای نظارتی یا اجرایی انجام دادهاند. به عبارت دیگر، بیشتر کشورها قوانین را تصویب کردهاند، اما تعداد کمی از آنها در عمل نظارت معناداری انجام میدهند. این فاصله اکنون مشکل اصلی قلمداد میشود.
اهمیت تفاوت بین قانون و اجرا
پیشرفت در تصویب قوانین نسبتاً سریع است، اما اجرای موثر آنها مسالهای دیگر است. قانونهایی که بدون نظارت دقیق باقی بمانند، تاثیر چندانی ندارند. صرافیها، بروکرها، نگهدارندهها و شرکتهای پرداخت نیازمند راهنمایی، بازرسی، ریسکهای اجرایی و سیستمهای فنی هستند. مقامات نیازمند نیروهای انسانی و ابزارهای کافی هستند. همکاری بینمرزی نیز باید به صورت موثر صورت گیرد.
ریسکهای مرتبط با نارساییهای نظارتی
FATF هشدار میدهد که در صورت عدم اجرای کافی، فعالیتهای غیرقانونی، شامل مراکز کلاهبرداری، سرقتهای سایبری کرهشمالی، کیف پولهای بدون نگهداری، DeFi و استیبلکوینهایی که مقاومت در برابر قفل شدن دارند، میتوانند تداوم یابند. این موارد نشان میدهد که خطرات در حال تغییر هستند و تنها شامل صرافیهای متخلف یا فعالیتهای زیرزمینی نیستند، بلکه شامل سازوکارهای پیچیدهتر، زیرساخت کیف پول، و طراحیهای استیبلکوینهایی است که امکان مسدودسازی را محدود میکنند.
چالشهای DeFi برای قوانین FATF
در حوزه DeFi، که با سیستمهای متمرکز فاصله دارد، پیروی از قانون سفر بسیار دشوارتر است. تفاوت در نحوه مسئولیتپذیری پروتکلها و واسطهها، کار را برای نهادهای نظارتی پیچیده میکند. اگر یک تیم سرورهای جلویی را کنترل کند، میتواند زمینه اجرای قانون باشد، اما اگر کاربران به طور مستقیم با قراردادهای هوشمند تعامل داشته باشند، نظارت و اجرا بسیار چالشبرانگیزتر میشود. FATF تلاش دارد کشورها را از اینکه برچسب «غیرمتمرکز» به عنوان یک حفره قانونی استفاده شود، باز دارد، ولی اجرای این اصل در عمل بسیار پیچیده است.
تمرکز بر استیبلکوینها
در این گزارش، استیبلکوینها نیز مورد توجه قرار دارند. آنها یکی از کارآمدترین ابزارهای انتقال ارزش در حوزه کریپتو هستند، اما به عنوان ابزارهای قابل استفاده آسان برای جابجایی سریع پول در مرزهای جغرافیایی، مورد رصد قرار گرفتهاند. FATF نگران است که استیبلکوینهایی که مقاوم در برابر قفل شدن هستند، میتوانند راههای قانونی برای کنترل و مقابله با فعالیتهای غیرقانونی را محدود کنند. این موضوع سوالاتی در مورد مقاومت در برابر سانسور، حفاظت از کاربر و دسترسی قانونگذاران ایجاد میکند.
آینده نهادهای نظارتی در فضای کریپتو
نکته مهم این است که در حالی که ۸۳ درصد حوزههای قضایی قانون سفر را تصویب کردهاند، تنها ۴۰ درصد از آنها اقدامهای اجرایی انجام دادهاند. در آینده، تمرکز بر نحوه نظارت موثر، مجازات نقض قوانین و همکاریهای بینالمللی خواهد بود. صرافیها و نگهدارندهها باید سیستمهای قدرتمندتری برای پیروی از قانون سفر پیادهسازی کنند و پروتکلهای DeFi ممکن است در نظارت و بازرسی بیشتری قرار گیرند. برای صنعت، پیام واضح است: اکنون مسئله اجرایی قوانین به اندازه تصویب آنها مهم است، و اجرای منسجمتر، کلید آینده بازار رمزارز خواهد بود.
