در جلسهای در رم، پیرو سیپولونه، عضو هیئت مدیره بانک مرکزی اروپا، هشدار داد که رشد استیبلکوینها میتواند سپردههای خرد بانکی در اروپا را کاهش دهد، علاوه بر هزینهها و دادههای تراکنشی که در حال حاضر از آنها به پلتفرمهای پرداخت موبایلی میبازند. او گفت که دو سوم پرداختهای کارت در منطقه یورو از سیستمهای غیراروپایی عبور میکنند و ۱۳ از ۲۱ کشور منطقه یورو هیچ سیستم کارت ملی خود را ندارند.
بانکهای اروپا در حال از دست دادن جنگ پرداختها هستند. ابتدا اپلیکیشنهای موبایلی، که هزینهها و دادههای تراکنشی آنها را میزدند، سپس پرداختهای دیجیتال و استارتاپها کنترل بیشتری را در اختیار گرفتند. اکنون ECB هشدار میدهد که استیبلکوینها میتوانند چیزی که واقعاً ضربه میزند، یعنی سپردههای بانکی، را بربایند.
پیرور سیپولونه، عضو هیئت مدیره بانک مرکزی اروپا، این پیام را در یک کنفرانس بانکی در رم اعلام کرد و دیجیتال یورو را به عنوان پاسخ ساختاری معرفی نمود.
او توضیح داد: «حتی پرداختهای کارت دبیت سنتی نیز رو به کاهش است. در واقع، پرداختهای موبایلی در حال افزایش است و در کشورهای ایرلند، هلند و فنلاند بیش از یک دهم تراکنشهای POS را تشکیل میدهد.»
«وقتی مشتریان از پرداختهای موبایلی استفاده میکنند، بانکها معمولاً هزینههای بالاتری نسبت به کارتهای دبیت پرداخت میکنند و اغلب هیچ اطلاعاتی درباره پرداخت دریافت نمیکنند، بنابراین هم هزینهها و هم دادهها را از دست میدهند.» سیپولونه افزود: «اگر استفاده از استیبلکوینها در آینده افزایش یابد، بانکها همچنین سپردههای خرد را از دست میدهند.»
او در جمع مدیران بانکی تعاونی ایتالیا صحبت میکرد که دلایل خاصی برای نگرانی دارند: نیمی از شعبات بانکهای تعاونی ایتالیا در شهرهای کوچکتر از ۱۰ هزار نفر قرار دارد، جایی که از دست رفتن دادههای پرداخت میتواند کسبوکارهای محلی وامدهی را سلب کند.
استیبلکوینها لایه جدیدی به این مشکل اضافه میکنند. این رمز ارزهای صادرشده خصوصی هستند که نسبت ۱:۱ به ارز فیات، اغلب دلار، دارند و به کاربران اجازه میدهند پول را کاملاً خارج از سیستم بانکی نگهداری و جابجا کنند. تصور کنید که دلار دیجیتال در یک برنامه موبایل است که در یک حساب بانکی نگهداری نمیشود. حتی شرکتهای فینتک مانند PayPal، Stripe و دیگران نیز به نوعی به سیستم بانکی سنتی وابستهاند.
بازار جهانی استیبلکوینها حدود ۳۰۰ میلیارد دلار است و تقریباً کاملاً به دلار وابسته است.
سیپولونه نگران است که ترویج عمومی استیبلکوینها میتواند پول نقد و سپردههای بانکی را بیاهمیت کند. هزینههای پرداختهای موبایلی شامل هزینهها و دادههای تراکنشی برای بانکها است؛ اما استیبلکوینها ممکن است سپردهای را که برای ارائه وام اعتماد دارند، تهدید کند.
سپردهها فقط یک عدد در دفتر نیستند. آنها مواد اولیه برای بانکها هستند تا اعتبارات را به کسبوکارها و خریداران مسکن ارائه دهند. کم شدن سپردهها به معنای کاهش وامدهی است—و برای بانکهای کوچک تعاونی با حاشیههای کم و مشتریان محلی، این مشکل حیاتی محسوب میشود، نه فقط یک مسئله در دفترچه حساب.
راهحل پیشنهادی ECB، به صورت طنز، دیجیتال یورو است: شکل الکترونیکی وجه نقد دولتی که از طریق بانکهای تجاری توزیع میشود—نه جایگزین آنها. در طراحی فعلی، بانکها حسابهای مشتریان را نگه میدارند، هزینههای تبادل را دریافت میکنند، و دادههای تراکنش را حفظ میکنند. همچنین، ۳۶ ارائهدهنده پرداخت، از جمله بانک دویچه، یونیکد، و Revolut، برای یک پروژه آزمایشی ۱۲ ماهه از نیمه دوم سال ۲۰۲۷ معرفی شدهاند.
مخالفان معتقدند که کیف پول دیجیتال دولتی بدون ریسک، میتواند همانند استیبلکوینها سپردهها را تخلیه کند. اما ECB محدودیتهایی برای آن در نظر دارد: دیجیتال یورو هیچ بهرهای نخواهد داشت، که انگیزه ای برای نگهداری مبالغ زیاد در آن ایجاد نمیکند؛ و محدودیتهای نگهداری مشخص، سقف میزان دارایی هر فرد در حساب دیجیتال یورو را تعیین میکند. تحلیل ثبات مالی بانک نشان داده است که این طراحی تهدید جدی برای نقدینگی بانکها ندارد.
با این حال، منتقدان هنوز قانع نشدهاند و هشدارهای مکرر ECB درباره استیبلکوینها تاثیر قابل توجهی بر بازار نداشته است. اما سازوکار قانونگذاری در حرکت است.
براساس گفتههای سیپولونه، مذاکرات درباره دیجیتال یورو در حال اجرا است و در ۹ ژوئیه تأیید شده است. اولین جلسه چهار روز بعد برگزار شد و قانونگذاران هدف دارند تا پایان ۲۰۲۶ توافق نهایی را امضا کنند. انتشار اولیه آن نیز در نظر گرفته شده برای سال ۲۰۲۹.
